KraanwaterKraanwater (ook wel leidingwater of stadswater genoemd) is water dat via kranen en drinkfonteinen wordt geleverd. Kraanwater wordt meestal gebruikt om te drinken, koken, wassen en toiletten door te spoelen. Binnenshuis wordt kraanwater gedistribueerd via "binnenleidingen". Dit type leiding bestaat al sinds de oudheid, maar pas in de tweede helft van de 19e eeuw was het voor een klein deel van de bevolking beschikbaar, waarna het in de huidige ontwikkelde landen steeds populairder werd. Kraanwater werd in de 20e eeuw in veel regio's gangbaar en is nu vooral schaars onder de armen, met name in ontwikkelingslanden.

In veel landen wordt kraanwater doorgaans gelijkgesteld aan drinkwater. Overheidsinstanties houden meestal toezicht op de kwaliteit van dit water.kraanwaterHuishoudelijke waterzuiveringsmethoden, zoals waterfilters, koken of destillatie, kunnen worden gebruikt om de microbiële verontreiniging van leidingwater te behandelen en de drinkbaarheid ervan te verbeteren. De toepassing van technologieën (zoals waterzuiveringsinstallaties) die schoon water leveren aan huizen, bedrijven en openbare gebouwen is een belangrijk deelgebied van de sanitaire techniek. De term "leidingwater" onderscheidt het van andere belangrijke soorten zoet water die beschikbaar kunnen zijn; denk hierbij aan water uit regenwateropvangvijvers, water van dorps- of stadspompen, water uit putten of water uit beken, rivieren of meren (de drinkbaarheid kan variëren).

achtergrond
Het leveren van leidingwater aan de bevolking van grote steden of voorsteden vereist een complex en goed ontworpen systeem voor de winning, opslag, verwerking en distributie van water, en is doorgaans de verantwoordelijkheid van overheidsinstanties.

Historisch gezien is openbaar beschikbaar behandeld water in verband gebracht met een aanzienlijke toename van de levensverwachting en een verbetering van de volksgezondheid. Waterdesinfectie kan het risico op watergedragen ziekten zoals tyfus en cholera sterk verminderen. Er bestaat wereldwijd een grote behoefte aan desinfectie van drinkwater. Chlorering is momenteel de meest gebruikte methode voor waterdesinfectie, hoewel chloorverbindingen kunnen reageren met stoffen in het water en desinfectiebijproducten (DBP's) kunnen produceren die problemen voor de menselijke gezondheid kunnen veroorzaken. De lokale geologische omstandigheden die van invloed zijn op het grondwater zijn bepalend voor de aanwezigheid van verschillende metaalionen, die het water doorgaans "zacht" of "hard" maken.

Kraanwater is nog steeds vatbaar voor biologische of chemische vervuiling. Watervervuiling is wereldwijd nog steeds een ernstig gezondheidsprobleem. Aan ziekten die worden veroorzaakt door het drinken van besmet water sterven jaarlijks 1,6 miljoen kinderen. Als vervuiling schadelijk wordt geacht voor de volksgezondheid, geven overheidsinstanties doorgaans aanbevelingen over waterconsumptie. In geval van biologische vervuiling wordt meestal aangeraden om het water te koken of flessenwater te gebruiken voordat men het drinkt. Bij chemische vervuiling wordt bewoners vaak geadviseerd om helemaal geen kraanwater meer te drinken totdat het probleem is opgelost.

In veel gebieden wordt opzettelijk een lage concentratie fluoride (< 1,0 ppm F) aan leidingwater toegevoegd om de mondgezondheid te verbeteren, hoewel "fluoridering" in sommige gemeenschappen nog steeds een controversieel onderwerp is. (Zie de controverse rond waterfluoridering). Langdurig drinken van water met een hoge fluorideconcentratie (> 1,5 ppm F) kan echter ernstige nadelige gevolgen hebben, zoals tandfluorose, tandplak, skeletfluorose en botafwijkingen bij kinderen. De ernst van fluorose hangt af van het fluoridegehalte in het water, evenals van het dieet en de lichamelijke activiteit van mensen. Methoden voor fluorideverwijdering omvatten membraangebaseerde methoden, precipitatie, absorptie en elektrocoagulatie.

Regelgeving en naleving
Amerika
Het Amerikaanse Environmental Protection Agency (EPA) reguleert de toegestane niveaus van bepaalde verontreinigende stoffen in openbare waterleidingnetten. Kraanwater kan ook veel verontreinigende stoffen bevatten die niet door de EPA worden gereguleerd, maar wel schadelijk kunnen zijn voor de menselijke gezondheid. Gemeentelijke waterleidingbedrijven – die het hele jaar door dezelfde groep mensen bedienen – moeten hun klanten jaarlijks een 'consumentenvertrouwensrapport' verstrekken. Dit rapport identificeert de verontreinigende stoffen (indien aanwezig) in het watersysteem en legt de mogelijke gezondheidseffecten uit. Na de loodcrisis in Flint (2014) besteedden onderzoekers bijzondere aandacht aan de studie van trends in de drinkwaterkwaliteit in de Verenigde Staten. Onveilige loodconcentraties zijn aangetroffen in kraanwater in verschillende steden, zoals Sebring, Ohio in augustus 2015 en Washington, D.C. in 2001. Meerdere studies hebben aangetoond dat gemiddeld ongeveer 7-8% van de gemeentelijke waterleidingbedrijven jaarlijks de gezondheidsvoorschriften van de Safe Drinking Water Act (SDWA) overtreedt. Door de aanwezigheid van verontreinigende stoffen in drinkwater zijn er jaarlijks ongeveer 16 miljoen gevallen van acute gastro-enteritis in de Verenigde Staten.

Voordat ontwerpers en aannemers het waterleidingsysteem bouwen of aanpassen, moeten ze de plaatselijke voorschriften voor sanitair raadplegen en bouwvergunningen aanvragen. Het vervangen van een bestaande boiler kan een vergunning en een werkinspectie vereisen. De nationale norm van de US Drinking Water Pipeline Guide is een materiaal dat gecertificeerd is door NSF/ANSI 61. NSF/ANSI heeft ook normen vastgesteld voor de certificering van meerdere blikken, hoewel deze materialen zijn goedgekeurd door de Food and Drug Administration (FDA).